O SILENCIO ELOCUENTE DO PRESIDENTE

Hai uns dias o Presidente da Xunta participou na inauguración dun importante congreso da Confederación Española de Directivos. Está publicado o discurso que pronunciou diante dos principais executivos das grandes empresas. Primeiro suliñou o nomeamento de El-Rei como embaixador honorario do Camiño de Santiago. Logo enunciou alguns lugares comúns: o talento da xente, o fermoso país, faltou o marisco pero apuntou a cervexa. De pasada citou tres motivos para investir, pero non os explicou. A historia, un dubidoso motivo para calquera empresa, o capital humano, no que temos fortes competidores, e a internacionalización, suponse que de Inditex e Citroën.

Nengunha referencia concreta, nin rasgo destacable, nin elemento atractivo singular para captar o interese de tan selecto auditorio. Como si nada tivera que ofrecer. Nin falou de incentivos, nin de liñas de actuación, facilidades loxísticas ou de financiamento. Nada que fora realmente novidoso e atractivo. A audiencia, lóxicamente deulle un aplauso cortés e pasou a outra cousa.

Certamente non era doado explicar que en Galicia o gasto en innovación é mínimo, que a extensión da banda larga é das menores de España ou que as condicións para facer negocios son as peores de España. Nin era doado explicar que os novos empregos son de baixa cualificación, por horas ou días.

É difícil que logo das suas verbas algunha empresa decida investir en Galicia. Nos últimos anos a captación de capital extranxeiro é menos que simbólica. A venda de empresa R Cable a unha operadora vasca, logo de aportarlle 65 millóns de euros de fondos públicos, e a enésima perda de capital propio e unha boa metáfora do seu goberno. Un país en venda, en liquidación. Declive da poboación ocupada, da afiliación, dos salarios, da estabilidade laboral, da cobertura do desemprego.

É fermoso falar da nova economía, do valor engadido e do crecemento do PIB. Pero a realidade laboral do noso país vai a peor. En salarios, en estabilidade, en cualificación. Pode considerarse que saimos da crise con contratos de menos dunha semana, o 30%, ou de menos de tres meses, a metade? Que son empregos de teleoperadores, camareiros, repoñedores, dependentes de comercio.

Saimos da crise deixando fora as persoas desempregadas sen cobertura, máis da metade? Ou sustituindo salarios dignos por prestacións puntuais para paliar a pobreza?

É razoable que estemos poñendo en risco a Seguridade Social e o pago das pensións futuras con este modelo salarial? E razoable que mentras o goberno fai  guiños electorais, Bruxelas reclame un novo axuste de 9000 millóns de euros?

Comprendo que ós distinguidos directivos non lles podía contar esos datos.

LECTURAS DE PRIMAVERA-2

Un análisis mordaz sobre el circo que reune a los poderosos, financieros, ejecutivos y demás fauna del dinero, a imitación del microcosmos reflejado por Thomas Mann en la novela de similar título. Circo al que se suman personajes ubicuos como Clinton o Bono. De éste se hace un retrato demoledor cuestionando con datos su pretendida filantropía y situándolo en su contexto irlandés como un especulador notable.

El libro, en realidad un reportaje, desmonta el cinismo de ese tipo de reuniones que sirven como feria de vanidades de sus protagonistas que entre fiestas y cócteles no se resisten a incorporar pinceladas de buenas intenciones para la redención del mundo, obviamente sin consecuencias sobre su cuenta de resultados. El libro está escrito con un estilo desenfadado que no impide un retrato cáustico  y documentado.

LECTURAS DE PRIMAVERA-1

Monumental biografía, 1200 páginas, de uno de los arquitectos del actual orden económico internacional (FMI y Banco Mundial), asombrosamente bien escrita con ese estilo inconfundible de los biógrafos ingleses. Minuciosa en extremo, a veces sigue al autor semana a semana a lo largo de años, llena de información interesante como corresponde a un personaje excepcional.

La obra recorre la vida rica en vicisitudes de alguien dotado excepcionalmente. Estudiante y luego profesor en los centros más elitistas, miembro preclaro del círculo de Bloomsbury y por tanto en permanente contacto con artistas notables, asesor del Tesoro en las frustrantes negociaciones que siguieron al Tratado de Versalles, negociador de las condiciones económicas de la 2ª Guerra Mundial en nombre del Reino Unido, autor prolífico, grafómano, polemista incansable, mecenas,   etc.

Con excepción de un capítulo dedicado al análisis de su obra y a sus ideas sobre política monetaria, el resto es de lectura fascinante sobre una personalidad desbordante y sobre un período histórico conflictivo en el que los errores derivados de la Gran Guerra condujeron a la Segunda, aprovechada por Estados Unidos para dar la puntilla al declinante Imperio británico.

FORO ECONÓMICO DE GALICIA

Históricamente en Galicia as élites, académicas, económicas ou intelectuais, teñen declinado a función directiva da sociedade. Aconteceu no século XIX e tamén no XX, agás o pequeno paréntese  da preguerra civil e moi parcialmente no período democrático recente. Ainda hoxe, os grupos económicos ou culturais con vocación de influenza no evoluir da sociedade, son inexistentes. Unha diferencia notable coma sempre con Cataluña e o  País Vasco.

Esa función tense deixado nas mans exclusivas do poder politico ainda sabendo que a sua capacidade, legal, técnica ou financieira, ten límites estreitos e que difícilmente pode funcionar orfa de inputs, orientacións e complicidades. Ese baleiro non pode ser cuberto por entidades financieiras, como aparentaban tentar as Caixas de Aforros, ou de comunicación, porque está baseado no debate de ideas, nunha axenda de cambios compartida e nunha estratexia posibilista.

Nese páramo o labor  do FORO ECONÓMICO DE GALICIA resulta singular alén de productivo. Ata hoxe ten publicado dez documentos, de grande interese, e un documento de síntese con 50 propostas para Galicia. Os primeiros abordan, con datos e reflexión sobre os mesmos, temas como:
sector forestal, comercio exterior, estratexia de marca-país, demografía, internacionalización, infraestruturas, financiamento autonómico, sector alimentario, sector naval e portos. Unha radiografía minuciosa do país a cargo dun abano de coñecidos expertos que reflicten o pluralismo social e político.

ORZAMENTOS DA XUNTA PARA 2015

 Transcurridos seis anos de goberno, os indicadores económicos e sociais de Galicia presentan un deterioro moi grave que cuestiona a política económica seguida polo goberno. Os orzamentos para 2015 abundan nas mesmas liñas continuistas polo que non cabe esperar efecto distinto do que tiveron os anteriores.

Hai poucas datas, un dos principais medios de comunicación do país adicaba unha extensa reportaxe á situación económica, coa colaboración de destacados expertos. Cun título elocuente: “Alerta de tormenta perfecta na economía galega”. Os principais factores para esa dura afirmación eran: a evidente ralentización do PIB, a desindustrialización con caídas importantes na actividade industrial pero tamén na construcción, hostelería e nos servizos. O mínimo crédito dispoñible. A formación bruta de capital en cifras negativas dende hai sete anos. Sen investimento público. Cun 90% de contratos temporais e niveis salariais que non deixan de caer. Cun sector público recortado, e un índice de envellecemento galopante. So o comercio exterior ofrece datos relativamente positivos.

Na presentación do orzamento, a Xunta define seis áreas estratéxicas: economía do coñecemento, mellora da empregabilidade, benestar social, infraestruturas, competitividade empresarial e sostenibilidade ambiental. Máis as cifras desminten esas prioridades. Así, a promoción do emprego acumula caídas en seis anos do 54%. A vivenda e infraestruturas, do 80% e 56% respectivamente e o medio ambiente do 70%. Si atendemos ó desenvolvemento empresarial, estamos na metade de onde estabamos hai seis anos, igual que en investimento público ou transferencias de capital. Canto ós grandes servizos públicos, a sanidade rexistra unha caída do 10% do gasto público e a educación do 15%.

Os orzamentos son menores que no ano anterior en casi 500 m€. En euros constantes recortaron nestes anos 1815 m€ anuais. Un 22% do gasto social. De cada dez euros que o propio primeiro goberno Feijoo dedicaba a gasto social, mais de dous foron podados, desapareceron. 

Algo que contrasta co aumento espectacular dos gastos financeiros, consecuencia do incesante aumento do endebedamento da Xunta de Galicia e que continuará no 2015 ata o 18% do PIB. Para rebaixar o déficit en 168 m€, incrementarase a débeda en 450 m€. A ese elevadísimo endebedamento, que lastra gravemente a capacidade de recuperación no futuro, debemos engadir os 3.000 mm€ de pago por concesións público–privadas e alomenos 500 millóns de euros de endebedamento a longo prazo das empresas autonómicas como a Sociedade de Investimentos, as Xestures ou Sogama^.

PRESENTAN UN CADRO MACROECONÓMICO DIFICILMENTE CREÍBLE

Anuncian que o PIB medrará un 2%, o dobre que países como Alemaña^. É unha estimación superior nun 20 % ás previsións da Comisión Europea para España. Os datos do INE, son bastante máis negativos e nos colocan peor ca media estatal e nos últimos lugares das CCAA. En gasto dos fogares, en exportacións, en postos de traballo, en formación bruta de capital.

NON PRIORIZAN A CREACIÓN DE EMPREGO

En materia de desemprego estamos peor que o 90% das 272 rexións europeas. É un dato máis que preocupante. Con consecuencias da reforma laboral moi negativas, menos estabilidade,  aumento da contratación a tempo parcial,  menor grado de cobertura de protección, dous de cada tres desempregados/as non cobran nengunha prestación. Un terzo gañan menos do salario mínimo. 

A resposta da Xunta: menos do 2% para programas de loita contra o desemprego. Con 120.000 parados máis que no 2009, reduciron o orzamento a menos da metade. No recente debate do Estado da Autonomía, este Grupo propuxo adicar 400 m€ en dous anos para unha Axenda urxente de emprego, co obxectivo de acadar 50000 postos de traballo en dous anos. Foi rexeitada.

Recentemente coñecemos escándalos derivados do mal uso dos fondos de formación. Trátase dunha actividade imprescindible, pero probablemente necesitada dunha revisión a fondo da sua organización e control,  tamén dos contidos e resultados. Hai datos preocupantes sobre a eficacia. Así, mentras nos países comunitarios de referencia a baixa cualificación dos traballadores afecta ó 15%, no noso país se multiplica por tres, concretamente ata o 42% da poboación activa e o 54% dos parados. Con esos datos, reducir o gasto educativo ou renunciar a unha política de formación máis eficaz, é un erro estratéxico da política económica

  RENUNCIA A NOVOS RECURSOS

Cando necesitariamos maior financiamento,  negaronse a renovar o sistema de financiamento autonómico. Por motivos puramente electorais. De xeito que ata 2017 perderemos a oportunidade de recursos suplementarios. Tamén renuncian a incrementar ingresos aumentando os tipos impositivos para os que teñen maiores ingresos ou para os grandes patrimonios; ou mediante o aumento dos impostos medio –ambientais; ou gravando as grandes superficies comerciais ou ás entidades bancarias. Non falamos de cifras menores. No último ano o patrimonio dos 7000 galegos máis ricos incrementouse nun 9%, é decir, en 4.800 millóns de euros adicionais.

  NON ABORDAN A LOITA CONTRA DA POBREZA

A pobreza é hoxe habitual na nosa sociedade. Con numerosas familias en situacións precarias ou de exclusión. Os orzamentos propoñen incrementos menores nalgunhas partidas. Debemos lembrar que hai máis de 30000 fogares sen ingresos. No pasado debate do Estado da Autonomía, propuxemos incrementar as axudas sociais para garantir unha renda a todalas familias sen ingresos. A maioría da Cámara foi insensible.

PARALISAN OS GASTOS PRODUTIVOS E DE FOMENTO DO CRECEMENTO.

 

Os gastos dirixidos a investimentos de capital, volven a decrecer para o 2015, sendo os menores de todo o século actual, inferiores á metade incluso dos últimos anos do goberno Fraga onde o propio Sr.Feijoo facía o contrario do que fai hoxe. As cifras que se propoñen sendo menores, son ademáis enganosas. Así figuran elevadas partidas para investimentos no funcionamento da propia administración ou en gastos inmateriais de dubidoso interese como publicidade.

OS ORZAMENTOS DAS DISTINTAS CONSELLERIAS REVELAN CONTINUISMO EN POLITICAS FRACASADAS

Seguen carecendo de obxectivos concretos de crecemento e de emprego. Os programas de gasto son totalmente continuistas de anos anteriores. Tamén revelan o estilo do goberno. Dende a Presidencia da Xunta, máis opaca que nunca ata a falsedade manifesta da reducción de organismos públicos, sobre a que o Consello de Contas ten sido bastante claro nestes días, reducindo o seu efecto orzamentario a un irrelevante 1%. Mesmo nos organismos nos que teñen un interese especialisimo, como na CRTVG, portavoz partidario antes que medio de comunicación, o fracaso reflictese na audiencia, que está por debaixo do 10%, cuestionando o futuro do ente.

Canto ás Consellerías investidoras, a de Medio Ambiente caracterizase pola pasividade. Eliminada a política de vivenda, fracasado o programa de realoxo para familias desafiuzadas, paralisado o plan de rehabilitación e calidade da vivenda. E ademáis cunha política enganosa. Así mantense intacto o canon imposto ós concellos adheridos a Sogama, sen que se reseñe a minoración publicitada. Sen esquecer a nula eficacia do plan de venta de solo industrial, en parte pola valoración estrambótica do solo existente. Mentras, se paralisa a Plisan de Vigo invitando ás empresas galegas a instalarse en Portugal. O peso desa Consellería no investimento público tense reducido constantemente nos últimos anos.

Tamén pode suliñarse a contradicción entre a industria 4.0, defendida polo titular de Industria, e a reducción do gasto en I+D, que tense desplomado ata o 0 ´87 do PIB, na dirección contraria ás economías avanzadas. O programa de desenvolvemento empresarial, o IGAPE, novamente reducese nun 10%, confirmando que estamos diante dunha política virtual sobre a empresa. Ese discurso grandilocuente da empresa 4.0 traducese nos orzamentos da conselleria nun pírrico incremento do 0´05%.

Canto ós sectores primarios, un ano máis os orzamentos reflicten a carencia de plans estratéxicos para os sectores básicos: lácteo, pesca, forestal. Malia que son sectores que aguantan a crise e sobre os que debería construirse un futuro competitivo. Producimos madeira, pero de peor calidade e menor prezo, desprezando as transformacións de máis valor engadido e mantendo o 30% da capacidade forestal sen aproveitamento.

As dotacións para pesca son hoxe un terzo das que eran hai cinco anos. Os resultados están á vista: caída constante dos afiliados ó Réxime Especial do Mar, peores salarios, condicións de vida máis precarias, expulsión dos nosos barcos dos caladoiros de pesca. A acuicultura non existe para o goberno. Estaba moi presente nos discursos cando estaban na oposición. Dende que gobernan non fixeron nengunha actuación.

Fronte á sanidade universal concebida como servizo público vostedes introduciron a mercantilización do sistema, que só beneficia ós intermediarios empresariais, non ós profesionais nin ós doentes. Así, incrementan o canon ás empresas privadas mentras continuan recortando as axudas ás familias de enfermos mentais, alzheimer, enfermidades de transmisión sexual ou a atención ós drogodependentes.

De novo recortan en vacinas, con consecuencias constatables na saúde, con aumentos nas patoloxias, ata nun 80% na varicela, por exemplo. Pero o hospital de Vigo privatizado aumenta o canon percibido en 23 m de euros e apartir do 2016 chegará a 68 m€ anuais.

Os 15 centros de saúde, tantas veces prometidos polo Presidente, reducense a tres en construcción e grazas ó financiamento comunitario. A supresión de médicos é continua, con xubilacións forzosas e reducción de plantillas. 

No ensino, fronte ás elevadas taxas de desemprego xuvenil e á emigración masiva da xuventude, resucitan unha Formación Profesional Básica sen medios económicos e que xa fracasou en España. Publicitan unha modalidade de FP Dual, limitada a 216 estudantes dun total de 53000, menos do 0´5%.

Na atención ás persoas con necesidades a insensibilidade da Xunta non varía. Seguirán no limbo administrativo 18.000 dependentes, cos dereitos recoñecidos pero sen cobrar prestación algunha, mentres volven a facer avaliacións para rebaixar as axudas de forma sistemática.

ALTERNATIVA

As nosas emendas propoñen mobilizar 580 m€, o oito por cento do gasto non financieiro, deles 364 m€ de novos ingresos, actuando selectivamente sobre os impostos autonómicos pero reclamando tamén un maior compromiso nas transferencias do Estado, inexplicablemente reducidas nun 60%. E rebaixando o gasto improductivo da Xunta, onde hai marxe notable.

Cremos que o orzamento ten que ter duas directrices básicas: o emprego e a loita contra da pobreza. E xunto a elas, o reforzo da Sanidade e do Ensino. Porque so a combinación de políticas de crecemento e de reforzo do Estado de Benestar poden afrontar a crise.

Temos unha perda de 150000 activos e cen mil afiliados menos á Seguridade Social.

Con 120000 parados sen cobertura, con 90000 familias onde todolos membros estan en paro, con 30000 fogares sen ingresos.

 

Un de cada seis galegos está en risco de pobreza. Nunca existiu esta situación.

LECTURAS POLÍTICAS DE OUTONO-2

Os autores, dous reputados catedráticos galegos de economía, fan unha extensa analise das políticas económicas que levaron á crise, do xeito no que ésta cuestionou algunhas teorías, do papel dos mercados e do posible futuro.
Trátase dunha obra extensa, densa, asequible para un lector interesado pero que esixe certa familiaridade coas teorías de política económica.

A obra é moi crítica coa desregulación dos mercados financieiros iniciada nos anos 80 pola Administración Reagan, seguida con entusiasmo polo goberno Thatcher e finalmente imposta coa globalización. A revisión dos fitos desa evolución causa desazón, pois debuxa un escenario onde decisións marcadamente ideolóxicas foron aceptadas como dogma económico, mentras paralelamente a política era sacrificada en beneficio dos chamados mercados.

Os autores censuran a política de austeridade imposta en España e noutros países, que califican de suicida e defenden, con datos elocuentes, unha política de crecemento e un novo diálogo entre mercados e política, aceptando que non é posible unha "desglobalización financieira" pero si acordos en marcos territoriais distintos como a Unión Europea.

MODELO DE CRECEMENTO

O modelo de crecemento adoptado polo goberno Rajoy, secundado pola Xunta de Galicia e respaldado por Bruxelas, está ben definido. Devaluación das rentas salariais, precarización do traballo, temporalidade e rotación, estado de benestar mínimo e incremento da desigualdade.

Os datos deste mes tando da EPA como do paro rexistrado, ratifican esa interpretación. Máis do 90% dos novos contratos son temporais, en moitos casos por horas ou como autónomos, en ocupacións de baixa cualificación, como hostelería e servizos de ocio. En Galicia, paralelamente, as persoas que desaparecen do paro rexistrado, non están afiliadas á Seguridade Social, ben por estar na economía sumerxida, por ter desistido ou emigrado. Así temos un número menguante de cotizantes e un colectivo enorme de desempregados, sempre dispoñibles baixo retribucións progresivamente menores.

Non é casual que na pasada semana a presidenta do Círculo de Empresarios reclamara abaratar o salario mínimo interprofesional e o despedimento. Saben que é posible apretar ainda máis nas condicións laborais, nun modelo final semellante ó chinés. Que a cualificación dos desempregados sexa moi baixa, facilita o proceso. Lembremos que tres de cada catro desempregados non teñen o título de ESO, e que o abandono escolar en España duplica ó da UE.

Nese camiño, as clases medias baseadas na seguranza no traballo, nas rentas derivadas do coñecimento ou da especialización, son tamén crebadas en beneficio dunha maior desestructuración (oficialmente “liberalización”), incremento indefinido dos horarios e decremento paralelo dos rendimentos. A dereita europea, maioritaria na Unión, reclama máis restriccións e incrementos da fiscalidade indirecta. A desigualdade acelerase.

EPA, PARO REXISTRADO E FRACASO ECONÓMICO

Alguén, malévolamente, calificou as relacións da Xunta co Goberno Rajoy , como de suave ronroneo, por oposición ó ruido incesante co anterior goberno. Quizais sexa unha metáfora pero os datos indican que Feijoo,  visitante habitual das tertulias e platós madrileños, non ten relación co Goberno Central que non sexa de obediencia, ou submisión.Así, na política económica, non se lle coñece posición algunha en defensa das familias e sectores mais vulnerables, calou diante da reforma laboral que impuxo rebaixas salariais , perda de dereitos laborais e redución das prestacións aos parados, está respaldando  a liquidación do estado de benestar, a supresión da autonomía dos Concellos e dos partidos xudiciais, etc.

 Si os datos do emprego non son satisfactorios, a culpa é da EPA. Pero si os parados medran e os ocupados baixan, algo terá que ver a falta dunha política recoñecible contra o desemprego. Co goberno Feijoo, multiplicamos por dous os parados e reducimos a metade os recursos. Así, os mozos estan votando cos pes, fuxindo pola falta de futuro, como recolle o último Padrón. Sorprendentemente, a resposta da Xunta é reducir á metade o gasto en formación dos parados, 365 m€ no 2008, 185 no ano pasado. A pesar de que tres de cada catro parados non teñen o título de ESO e que difícilmente conseguirán un posto de traballo en moitos anos. 

Os datos de paro rexistrado indican que os novos traballos son de autónomos ou a tempo parcial, en actividades estacionais de baixa cualificación. Non é cuestión de estatísticas. Porque si a EPA, homologada internacionalmente, é demoledora, a estatística de paro rexistrado non invita ó optimismo. Na lexislatura actual o desemprego rexistrado medra en 2300 persoas pero 35600 persoas desaparecen da Seguridade Social, renunciaron a inscribirse, emigraron, traballan en negro ou desistiron de inscribirse. Por cada novo parado rexistrado, quince persoas desaparecen como afiliados.A reforma laboral facilita a desigualdade salarial. Os novos traballadores estables, un 9% están menos protexidos, e os temporais, un 91%, moito menos.

 O  modelo económico do PP, xa é coñecido, benestar mínimo, máis poder para os empresarios e menos dereitos para os traballadores. O liberalismo clásico intercambiaba desigualdade por creación de emprego. Hoxe sube a desigualdade e non medra o emprego. Nin máis protección, nin máis investimento, nin máis recaudación para políticas de prestacións sociais. Levan unha política suicida para o país, destructiva para as persoas e inútil para o futuro. Ainda así, nesta semana, a presidenta do Círculo de Empresarios demandaba  rebaixar máis o salario mínimo e abaratar o despido.

CUALIFICACIÓN LABORAL

Cando esta semana se coñecían os peores datos da historia de Galicia en desemprego e ocupación, a resposta de Feijoo foi matar o mensaxeiro, descalificando a EPA e, na sua enésima obviedade, descubrir a economía sumerxida. Só a complacencia extendida nos ambientes opinantes, pode permitir que atacar unha estatística homologada internacionalmente, como fixo poucos días antes co Padrón, non teña custos nin provoque censuras. Unha EPA que foi revisada,hai poucas semanas, polo Goberno Rajoy, incorporando os novos datos censuais.

Feijoo non quere, ou non sabe como facelo, cambiar de política económica.

Pero, aillado de calquera contacto coa realidade, non parece interesado no diagnóstico dos expertos, que explican a elevada taxa de desemprego, con duas características: envellecemento, que influe na caída dos activos, e descualificación. Ésta é consecuncia dun abandono escolar temperá moi elevado, 23%, cunha media española do 25% e na UE do 13%. A taxa galega duplica a vasca e supera en dez puntos a de Navarra. Como consecuencia, o 75% das persoas desempregadas, non remataron a ESO, porcentaxe maior que en Europa.

Canto ás políticas activas contra o desemprego, que incluen a cualificación profesional, un dato resume a visión de Feijoo: no ano 2008, coa metade de paro, a Xunta executaba 365 m€, no ano 2013, foron a metade, 185m€. O paro se duplica e o gasto para combatilo reducese á metade.

Non se impulsa un modelo productivo distinto, non se aborda o problema estrutural do desemprego, non se aborda realmente a crise demográfica. Sen política económica viable, constante e definida, os resultados non poden mellorar. Non é culpa da EPA.

POLÍTICA ECONÓMICA

Feijoo apelou onte o investimento en I+D como garantía do futuro da conserva galega. Unha nova obviedade diante dun sector que sabe competir. Fixo tan ampulosa afirmación no mesmo día que coñeciamos os datos de préstamos e avais do IGAPE, que, efectivamente, recollen un elevado número de operacións en favor de empresas dese sector.

Analisar a política de axudas da Xunta ás empresas, eiquí, depara outras sorpresas. En primeiro lugar, de volume de recursos. Si no ano 2008, goberno Touriño, o IGAPE tiña recursos previstos por valor de 212 millóns de euros, que executaba nun 94%, 199 m€ efectivamente transferidos ás empresas, no ano 2013, goberno Feijoo, os recursos iniciais ascendían a 60 m€ e foron executados 24 m€, oito veces menos.

Feijoo, voluntarista, insiste en que actualmente tramitan máis axudas que nunca, esquecendo que con cifras moito máis reducidas e polo tanto con menor incidencia no devenir das empresas. Ademáis, calquera empresario que se relaciona co IGAPE, informa das dilacións continuas, da tramitación burocrática, e da ausencia de impulso que caracteriza a esa organización. Unha entidade xenerosa no gasto corrente e de funcionamento, dotada dunha elevada plantilla, 150 persoas incluindo XESGALICIA, e carente de calquera tipo de análise de eficiencia ou auditoría de resultados. Mesmo permanecen sen clarexar os sumarios que levaron á detención e enxuizamento do anterior Director Xeral e doutros colaboradores.

Si ampliamos o foco, á real execución dos orzamentos doutras áreas da Xunta, investidoras ou con accións de impulso da economía, o balance é desolador: en comparación co 2008, no ano 2013, os recursos en infraestruturas baixaron un 45%, un 73% en vivenda, un 40% en turismo, e un 26%, que Feijoo obvia, en I+D.

EMIGRACIÓN OU RESIGNACIÓN

Os voceiros do Goberno pregonan que xa estamos na senda do crecemento ainda que os expertos e o Instituto de Estudos Fiscais do  Ministerio de Facenda, retrasan a creación de emprego ó 2017. En Galicia non cabe ese leve optimismo cando temos 277.800 persoas paradas, cun crecemento porcentual maior ca media estatal, e unha taxa de actividade seis puntos menor. Co Sr. Núñez Feijoo como Presidente,   traballan 180000 persoas menos, a ocupación baixou un 16% e a afiliación á Seguridade social, un 13%, unha das peores cifras de España. Medrou o desemprego nun 70% e baixou o  orzamento para combatilo nun 65%. Unha sorprendente resposta da Xunta.

Si atendemos ó PIB, no ano 2012 habia un diferencial positivo de sete décimas co Estado, no 2013 reduciuse a unha décima, e incrementouse a destrucción de emprego e a caída do consumo. É certo que melloran as exportacións, onde Inditex e Citroën representan a metade, e ainda asi estamos 15 puntos por debaixo da media española, e con menos peso relativo en España que co anterior goberno.

A Xunta non está  axudando ás empresas. O Igape está paralisado, sen influencia na economía. No orzamento do 2013, ficaron  sen executar dous terzos das transferencias para investimentos. O sector enerxético está destrozado. O crédito non remonta, temos dez puntos menos ca media estatal, ademais de perder as entidades financieiras propias. Sen crédito e sen axudas públicas, a actividade económica está ralentizada.

A politica máis exitosa do Sr. Feijoo é o impulso da emigración, cada ano marchan 29000 persoas, moitas delas altamente cualificadas. A licitación pública, unha das pancas tradicionais contra a crise,  é a mais baixa do século. Co goberno Touriño era do 5% do PIB, hoxe é do 1%. Non hai licitación pero si pelotazos, na  autopista AG-53, por exemplo, nada menos que de 1552 m€,  no hospital de Vigo, nos concursos para privatizar a sanidade. Concursos tramposos para favorecer o capitalismo de amiguetes, pero incapacidade de xerar investimentos ou emprego. En Galicia so melloran os que xa eran moi ricos. Ningun colectivo  está mellor que antes, nin en salarios, nin en oportunidadades, nin en servizos públicos

O Sr. Feijoo poderá viaxar a México, que representa o un por cento das exportacions galegas, e decirnos que haberá unha morea de contratos, malia que nengunha empresa respalde esas verbas. Ou a Panamá, irrelevante na relacion comercial de Galicia. Xa estivo ali o ano anterior con nulos resultados. Como estivo o Conselleiro de Industria en China co mesa ausencia de contidos. Entre outras, a Xunta carece dunha estratexia de acción exterior creíble.

Estamos en declive, demográfico, industrial, con menos gasto en i+d, sen crédito, sen investimento público. As veces, como somos menos, producimos un efecto estatístico enganoso, por exemplo, medra a productividade porque se desploman os salarios e o número de traballadores, non por melloras tecnolóxicas ou innovadoras.

Pore toda resposta, o Partido Popular, a Xunta e o Sr. Feijoo ofrecen emigración ou resignación.

EL DILEMA DE ESPAÑA

 

Con ese título, un conocido economista se apunta a la moda editorial, libros y propuestas sobre la crisis. El dilema, en sus palabras, es elegir entre Dinamarca y Venezuela como modelos de futuro. Y el libro, ameno y didáctico, no deja lugar a dudas sobre el futuro próspero que nos aguarda en una Dinamarca del sur. Lástima que la simplificación extrema de los argumentos, siembre más dudas que certezas.

La obra tiene dos partes. En la primera se analizan los datos económicos, la burbuja inmobiliaria, la economía del conocimiento y en seguida se pasa a uno de los tópicos más utilizados en nuestros días, la selección de las élites, en la línea de las teorías de Acemoglu y Molinas.A partir de ahí el libro se desliza hacia el voluntarismo, la acumulación de lugares comunes en el periodismo actual, como la reducción del Estado, la educación, el sistema político o Europa. Un pensamiento neoliberal, teñido de grandes afirmaciones y de nulo análisis de tipo sociológico o territorial. Soluciones fáciles que si otros no las han aplicado será porque los problemas son más complejos de lo que cabe en una obra divulgativa y de circunstancias

IDEOLOGÍA APENAS DISFRAZADA

Hace pocos días, dos altos funcionarios del FMI, han explicado su error en el cálculo de los multiplicadores fiscales, reconociendo que éstos han tenido un impacto mucho mayor del previsto, más del triple.

El FMI no es un foro académico, sino, como hoy sabemos bien en España y en otros países, un instrumento muy poderoso para disciplinar las políticas económicas de quienes necesitan su apoyo. No cabe pues pensar en un ejercicio de contrición fruto de la mala conciencia, sino en un paso calculado para comenzar una nueva estrategia.

Así que hay que releer a Stiglitz, Premio Nobel de Economía, que en el libro adjunto, hace ya una década y desde su experiencia como economista jefe y vicepresidente senior del Banco Mundial, dedica críticas muy acerbas al FMI, precisamente por haber hecho en otras ocasiones lo que ahora reconoce como fracaso. La última, que analiza a fondo, en la crisis del sudeste asiático de aquellos años. Stiglitz no ataca la globalización, sino la estrategia impuesta por el Fondo Monetario Internacional para derribar los instrumentos de defensa del mercado interior de muchos Estados débiles.

Pero sobre todo Stiglitz insiste en el carácter ideológico de la actuación del FMI y otras agencias internacionales como la OMC. En el caso del FMI, denuncia abiertamente su subordinación a los intereses financieros considerados de interés general, su falta de transparencia y su  desprecio por otros aspectos de los problemas económicos: el sufrimiento de las personas, la degradación del territorio, etc. Las consecuencias las estamos sufriendo hoy en el sur de Europa, donde esa misma ideología predica a diario el malestar contra la política, las instituciones o los servicios públicos. Ninguna evidencia empírica avala, sino que contradice, que las recetas propuestas vayan a producir riqueza, igualdad o bienestar.

Si ahora comienzan a reconocer un error debemos aguardar una nueva ofensiva ideológica sobre otros supuestos pero con los mismos objetivos: imponer la agenda de los mercados contra  la agenda de las personas.

BANCA

El Gobierno acaba de anunciar una nueva vuelta de tuerca al sector financiero, clave para la recuperación económica. Desde hace meses los fondos librados por el Banco Central Europeo (BCE) al 1% de interés, no están produciendo el crédito suficiente para las empresas. Los problemas de los balances bancarios, lastrados por activos inmobiliarios sobrevalorados, están dificultando que tomen los capitales necesarios en el mercado interbancario.

Los bancos se han resistido hasta ahora a adoptar las medidas necesarias: depreciación o venta de activos, reestructuración, fusiones. Sólo la presión política y del Banco de España ha conseguido resultados. Las nuevas medidas apuntan a Bankia y han originado la dimisión de Rodrigo Rato. Probablemente el proceso de venta de los bancos sometidos a reestructuración, Novagalicia Banco incluido, será cuestión de semanas.

Así la crisis económica actual, de origen financiero y que ha tenido en Bancos y Cajas a sus principales responsables, aunque con la complicidad de gobiernos y del regulador, se saldará con más dinero público. La alternativa, dejar quebrar las entidades insolventes, no se ha considerado. De esta forma los directivos bancarios siguen a cubierto de cualquier responsabilidad. A cubierto y con magníficas indemnizaciones.

Todavía no se conoce una explicación racional sobre la crisis de las Cajas de Ahorro gallegas o de cualquier otro territorio. Núñez Feijoo, los directivos de las Cajas fusionadas, no han sentido la necesidad de explicar lo ocurrido, de analizar los errores de la auditoría que propició la fusión, de reconocer errores de gestión. Nada ha pasado, porque el Estado cubrirá los errores, al precio de subir impuestos, disminuir prestaciones y empobrecer a millones de españoles.

Sin duda el patrón de crecimiento de la economía española durante las dos últimas décadas, basado en el mercado inmobiliario y en industrias intensivas en empleo pero no en competitividad, ha sido alentado por todos los Gobiernos. Era fácil, no exigía demasiados recursos, facilitaba un capitalismo popular aunque especulativo, nutría las arcas de los municipios, favorecía el turismo. Demasiados beneficios como para reducirlo y sustituirlo por otro modelo más exigente en capital e innovación y con resultados más inciertos a corto plazo.

Hoy cosechamos lo que sembramos. Podemos quejarnos de Merkel, de la Unión Europea o del capitalismo sin escrúpulos. Pero muchos analistas lúcidos advirtieron de los riesgos desde hace muchos años. Si algo está claro es que las víctimas de la crisis no coinciden con los gestores que la provocaron. De un lado millones de personas que asistieron como espectadores y del otro unos pocos beneficiados, antes de ingentes beneficios, ahora de notables privilegios.

LECCIONES DE ECONOMÍA ESPAÑOLA

Un prestigioso grupo de economistas españoles titulados por universidades extranjeras y agrupado en un colectivo, autor asimismo de un conocido blog, acaban de publicar el libro adjunto. Es una introducción clara y rigurosa a los actuales problemas de la economía española, escrito de forma amena y comprensible.

Los autores, fuertemente contestados en algunos foros por su posición liberal, explican la crisis financiera, la política de ajuste fiscal, los problemas específicos de la sanidad, la educación, universidad e investigación, así como del empleo y el sistema territorial.

Aunque una parte importante de sus propuestas han sido asumidas por el Gobierno Rajoy, otras son totalmente contrarias. Así el énfasis en la mejora de la educación, universidad e investigación, que asocian a más recursos, entre otras medidas. O la defensa de un único modelo de contrato laboral, de carácter indefinido.

Pero el libro aporta suficiente información útil para reflexionar más allá de los lugares comunes. La crítica al modelo de desarrollo económico seguido, la insuficiente productividad y competitividad, el reglamentismo y la selva administrativa, son siempre situados en el contexto de los países de nuestro entorno.

Abiertamente los autores defienden la copia de modelos de éxito en países como Finlandia, Reino Unido, Holanda y otros parecidos. El título del libro remite a una lección básica de la economía, todo tiene un coste, económico o de oportunidad, del que debemos ser conscientes. Propuestas discutibles pero interesantes y fundamentadas