TVG

A Lei 9/2011, dos medios públicos de comunicación de Galicia, foi promulgada o 16 de decembro dese ano. Tres anos máis tarde permanece bloqueada polo Goberno. O debate da lei foi precedido dunha Ponencia conxunta na Cámara que convocou en audiencia a 30 persoeiros para compartir as suas reflexións. No inicio do proceso, o portavoz popular expresaba que coa nova lei: “Mellorase a xestión, a independencia, a democratización dos nomeamentos, maior esixencia, reducción de custos, mellora do control”. Tres anos máis tarde semella que esos principios xa non son válidos para a Xunta, que amosa vontade de peor xestión, menor independencia, menor democratización, e sobre todo menor control.

Para qué serviron as comparencias do Consello da Cultura, de representantes doutras televisións, dunha ampla delegación da industria audiovisual, de xornalistas varios, mesmo do Colexio de Xornalistas, de catedráticos de universidade e diferentes expertos? Como ten acontecido  na Comisión de Investigación sobre as Caixas de Aforro, paralisada por molesta, ou na Comisión de Estudo para a Prevención da Corrupción, paralisada por contradictoria coa acción do goberno, os procedementos participativos están servindo para lavar a imaxe do Goberno, máis pechado que nunca a calquera atisbo de pluralismo.

A lei vixente foi aprobado pola 80% dos votos do Parlamento. Un amplo respaldo, pouco habitual, para unha lei que debería de suponer a adaptación da RTVG ás necesidades da comunicación do século XXI. A pregunta é obvia. Ten algún sentido pactar algo con este goberno?. Ou máis xenéricamente, Serve para algo este Parlamento? Usurpada a función lexislativa en beneficio do goberno, afogada calquera iniciativa de diálogo constructivo, incumplidas centos de veces as obrigas regulamentarias do Goberno verbo da Cámara, como canle das demandas cidadás,o Parlamento é hoxe un muro das lamentacións ou campo de discordia permanente. Lembremos que o  Parlamento existe para encauzar o conflicto social e ordenar as discrepancias.

A RTVG consume 90 millóns de euros procedentes dos impostos dos cidadáns. Cumple distintas funcións, pero incumple gravemente a primeira, ofrecer unha información veraz e plural. Non é o problema dos profesionais, sinon dos directivos, que limitan e cercenan a autonomía e probidade dos xornalistas, para ofrecer a visión sesgada da realidade que dicta a Presidencia da Xunta. Por eso o Sr. Feijoo non permite que a lei aprobada entre en funcionamento. Evoluir cara unha información plural, amosaría o traxe do emperador.

Repasemos o minutado dos últimos meses. Mes de abril, Feijoo aparece once veces máis que o Sr. Gómez Besteiro, dirixente do primeiro grupo da oposición. Mes de xuño, Feijoo aparece en pantalla nove veces máis. En tempo, 216 minutos, tres horas e media. Como en Cuba. Ademáis das numerosas novas dos Conselleiros e membros do Executivo, sempre baixo o prisma informativo máis favorable. As informacións sobre a oposición resaltan os aspectos negativos ou conflictivos.

A lei ten catro mandatos básicos:

-Aprobación do Mandato Marco, documento que establece as líneas de funcionamento da Radio e Televisión de Galicia. Ten que ser aprobado con maioría cualificada

- Aprobación pola Xunta dun Contrato Programa que debe garantir o financiamento da CRTVG para un período de tres anos.

- Consenso para designar a nova Dirección da CRTVG.

- Creación dos Consellos de Redacción na Radio e Televisión de Galicia.

Velaí as cuestións polas que o PP ten paralizada a aplicación da Lei. Porque pasa de televisión de partido e de instrumento de goberno, a televisión pública, ó servizo dos cidadáns.

Progresivamente, á perda de credibilidade, engadese a perda de audiencia. A Televisión galega está rexistrando os peores datos da sua historia, que empeoran cada mes. Unha televisión menos relevante, hiperpolitizada, ó servizo do partido Popular. Un modelo insostible. E por riba na franca ilegalidade.

SETE REFLEXIÓNS SOBRE A ELECCIÓN DE ALCALDES

1. NON EXISTEN PROBLEMAS DE GOBERNABILIDADE NOS CONCELLOS

A Constitución, no artigo 140 sinala: “Os Alcaldes serán elexidos polos Concelleiros ou polos veciños”. Dende 1979 a lei electoral optou pola elección a medio dos Concelleiros. Na actualidade o grupo maioritario conta cun plus de representación a través da lei D´Hondt, que se aplica na distribución de Concelleiros. Obviamente, cando unha lista ten a maioría absoluta de votos, tamén conta coa maioría absoluta da Corporación. Caso contrario opera o principio de maioría política na Corporación, mediante os pactos entre Grupos políticos, igual que nos Gobernos estatal e autonómicos.

A nova proposta do PP, da que non se coñece o texto, apunta a primar coa Alcaldía ó grupo que acada o 40%, que tería enfronte ó 60% do electorado. Nin se propon unha segunda volta, como existe en Francia, nin unha elección directa do Alcalde, posibilidade existente na Constitución.

O único caso de desgoberno en Galicia, ten acontecido no Concello de Santiago, gobernado con maioría absoluta polo PP. Tres Alcaldes en tres anos, agora ostenta a Alcaldía quen figuraba no derradeiro posto da candidatura e gobernan con persoas non electas (sete Concelleiros non electos dun total de trece) que foron designados polo seu partido e non polos electores.

2. NON EXISTE UNHA DEMANDA SOCIAL, NIN GRANDE NIN CATIVA

Nin nas enquisas do CIS nin noutras fontes sociolóxicas. Os Concellos non son percibidos como problema e teñen unha aceptable valoración.

3. NON HAI CONSENSO POLÍTICO, NIN EXISTE DIÁLOGO

As reformas da lei electoral durante a democracia, foron consensuadas. Por primeira vez o Goberno de España manifesta o seu obxectivo de rachar co consenso nunha norma que forma parte do bloque constitucional. Abrese un precedente que terá consecuencias negativas no funcionamento democrático das institucións, sesgando as normas en función dos intereses partidistas do Goberno de turno. Igual que o PP tenta facer coa lei electoral galega.

4. NON RESOLVE PROBLEMAS PERO CREA CONFLITOS

Os Alcaldes terán minoría social e polo tanto falta de lexitimidade para adoptar decisións. A conflictividade social e política será maior e a autoridade moral dos Alcaldes, menor. As institucións sufrirán desgaste e descrédito. A función moderadora dos poderes públicos será sustituida polo oportunismo partidista.

5. PERSIGUE ESPÚREAMENTE O QUE NON CONSIGUE DEMOCRÁTICAMENTE

Coa reforma o Goberno parece renunciar a dous obxectivos. Dunha banda á consecución da maioría absoluta de votos. Doutra, á capacidade de acadar pactos de gobernación, coas vantaxes que teñen para conformar políticas de maior respaldo social. Os gobernos de coalición son habituais nas sociedades democráticas.

O PP goberna en maís de cen Concellos españois onde non é a lista máis votada. En Extremadura goberna en coalición con IU.

6. O GOBERNO ESTÁ DEBILITANDO ÓS CONCELLOS 
   A recente Lei de racionalización da Administración Local expropia competencias sociais dos en beneficio das Deputacións Provinciais, que carecen de capacidade para xestionalas e polo tanto tenderán á privatización. Ademáis adiase o cumprimento do Pacto Local.
   Feijoo e a Xunta de Galicia, veñen defendendo a fusión de Concellos pero sen intención real de abordar os problemas de financiamento e xestión, como se comproba no caso de Oza-Cesuras, imposto de costas ós veciños e baseado en información sesgada.A defensa das Deputacións Provinciais, difícilmente sostibles no Estado autonómico, non vai acompañada, nas que gobernan, de experiencias de xestión innovadoras, nin na prestación de servizos, nin na eficacia.

7. LONXE DE REXENERACIÓN DEMOCRÁTICA ESTAMOS NUNHA INVOLUCIÓN INSTITUCIONAL

En Galicia, como en Castela-Mancha, o PP modifica os Parlamentos autonómicos para garantirse a maioría e reducir o pluralismo. En Galicia as institucións pretendidamente autónomas, están reducidas a órganos do PP. A nova lei da TVG, pactada hai tres anos, está bloqueada. O Consello de Contas, dirixido por recoñecidos dirixentes populares, o Valedor do Pobo, en funcións dende hai dous anos.

Igual que no ámbito estatal acontece coa Comisión Nacional do Mercado de Valores, ou a Comisión dos Mercados e da Competencia, onde calquera atisbo de independencia foi cercenado.

O PP non cree no afortalamento da sociedade civil, nin na necesidade de órganos reguladores independentes, nin na extensión da participación social. Só no control e na ocupación de todo o espazo público.

PODEMOS NO ES EL PROBLEMA

Un gran número de comentaristas de prensa están saludando con alborozo la tendencia creciente que las encuestas atribuyen a la nueva formación Podemos. Entre ellos muchos  que colaboran en los medios más defensores del pensamiento conservador. En paralelo, el CIS detecta hasta ocho puntos de diferencia del PP sobre el PSOE. Ambos fenómenos se explican mutuamente. El nuevo grupo político no inquieta a la mayoría conservadora, ni siquiera compite directamente con ella. Como ninguna medida sobra, la facción más radical de los conservadores, liderada por Esperanza Aguirre, ya ha iniciado una campaña contra el nuevo grupo, tratando de cohesionar a su ya estable electorado.

Podemos está compitiendo directamente y de forma muy deliberada, con la izquierda clásica, PSOE e IU. A ésta porque ocupa su espacio electoral claramente y al socialismo porque es la única alternativa real de gobierno. Para hacerlo trata de mantener la ambigüedad programática el máximo de tiempo posible y reducirse a esloganes o titulares efectistas: casta, corrupción, "otra forma", etc. Mientras enarbola unos principios básicos de amplio espectro: populismo, radicalismo, participación y, de forma inicialmente sorprendente, España.

Que el populismo de todos los signos tiene recorrido, se acaba de constatar en todos los países europeos, donde las candidaturas antieuropeas, radicales o extremistas, de distinto color, han obtenido resultados históricos.

Pero Podemos no es la causa que provoca desafección en otros electorados, sino una consecuencia política de la crisis económica y de la crisis política, de credibilidad y en parte de legitimidad, que atenaza a la sociedad. Hay indicios de que el PP ha captado los mensajes y que acelerará las reformas que le interesan.

 La primera entrevista del nuevo SG socialista, Pedro Sánchez, avanza enfoques nuevos de política económica e ideas claras sobre otros asuntos. En la medida que esas primeras ideas se transformen en propuestas firmes, viables, creíbles estaremos en el camino de recuperación electoral. El calendario es favorable, pues los próximos  comicios serán locales y autonómicos (éstos en 13 CCAA) y por tanto la política de proximidad y el perfil de los candidatos tendrá mayor peso en los resultados. Elegir a éstos mirando hacia fuera de la organización y no solo a los grupos de presión internos, puede representar la diferencia entre buenos y peores resultados. De nosotros depende y no de otros por mucha atención que ahora reciban.

LECTURAS DE VERÁN

                                            
Un dos académicos máis coñecidos e polémicos, canadiense, logo de trinta anos como profesor en Oxford, Cambridge e Harvard, retorna ó seu país como deputado e candidato a primeiro ministro. O seu partido tivo os peores resultados da historia. Logo de cinco anos como parlamentario e líder da oposición, retorna á universidade e plasma neste libro a distancia entre o lume da paixón política e a cinza na que queda a esperanza.

Libro de lectura amena, nada desencantado, no que se retratan as liortas internas dos partidos, a deslealtade habitual, a inseguridade na que se move un político electo, as virtudes necesarias e as cargas inevitables. Malia as críticas que formula a alguns xeitos de funcionamento dos Estados modernos, en especial dos baseados no sistema de partidos, o libro remata cun extraordinario cántico á participación política e á necesidade da mesma.

Nas nosas latitudes, onde existe unha extrema deslexitimación da actividade política, nada inocente, o retrato do funcionamento da mesma, da sua contribución ó bo goberno da sociedade, e do seu papel de intermediación social, resulta do meirande interese para calquera persoa e de recomendable lectura para quen exerza un cargo público.

FUNDACION GALICIA OBRA SOCIAL

Con ese nome foi constituida o pasado mes de xuño a Fundación herdeira da antiga Obra social das Caixas de Aforro galegas. Por separado, ambas entidades sen ánimo de lucro xestionaban 83 millóns de euros no ano 2010, hoxe, fusionadas, xestionan 31 millóns de euros.

Os activos da Fundación están valorados en 297 millóns de euros. Entre os activos principais compre suliñar:
a) ámbito cultural: 5.600 obras de arte e o Centro Cultural García Barbón
b) ámbito formativo: Escola de Negocios de Vigo, Centro de Formación de Coruña, dous centros de Formación Profesional con 700 alumnos, tres Escolas Infantís con 225 alumnos, unha residencia de estudantes con 125 prazas
c) ámbito sociosanitario: seis centros de maiores con 970 prazas
d) Monte de Piedade, con 4500 créditos concedidos

Para xestionar esos edificios, 35 deles operativos,  e os servizos prestados,  a entidade conta con 250 empregados.

A partires da fusión das antigas Caixas, a Fundación foi dirixida pola Conselleria de Facenda. Dacordo cos Estatutos aprobados, o futuro Padroado estará constituido como segue:
- 7 representantes das grandes cidades
- 4  das Deputacións
- 4 do Parlamento
- 3 da Xunta
- 1 dos traballadores

Ademáis o Padroado sainte asinou un convenio coa entidade ABANCA, polo que ésta disporá de 9 representantes a cambio dunha aportación mínima de 5 m€ anuais  durante 30 anos, cantidade que se corresponde co déficit anual estimado. Finalmente os Estatutos contemplan a posibilidade de incorporación doutras entidades que poidan desempeñar funcións de mecenado.

O proceso tense caracterizado pola opacidade cun resultado final sorprendente. A entidade ABANCA, cun 16% de financiamento, terá o 32% dos votos. O Partido Popular designará o 43% dos representantes. Mesmo o Presidente parece estar decidido antes de constituirse a Fundación, según  esta nova que ademáis informa dalgunhas prácticas pouco ortodoxas.

É previsible un cambio das prioridades de gasto da Fundación, toda vez que caída do orzamento fai inviable a actividade do pasado. Alguns dos Centros ou actividades, atravesan xa unha crise de identidade, como a Escola de Negocios, ou a política cultural.

Definir a actividade territorial, os ámbitos de actuación, e os principios que deben presidila, será unha tarea que implica ós poderes locais e que non pode ser deixada exclusivamente nas mans da entidade financieira, que non é propietaria da Fundación, nin dos intereses da Xunta de Galicia, que controlará a maioría. O proceso opaco seguido ata agora non axuda a confiar no futuro.

LEI DA AMNISTÍA

As Cortes Españolas no exilio xuntaronse por primeira vez no ano 1945 en México. Na reunión previa do Grupo Parlamentario socialista, o portavoz Indalecio Prieto, nomeou ós 33 deputados socialistas asasiñados polos rebeldes, ós que se sumaba a morte do Presidente das Cortes, Julián Besteiro, deixado morrer sen atención médica no cárcere de Carmona. Un terzo dos deputados do PSOE, o grupo maioritario na Cámara, foran víctimas. Prieto non deixou de sinalar que nengun dos restantes se tiña entregado, pactado ou claudicado co franquismo. Un exemplo extremo de pundonor e compromiso. Daquela, os Alcaldes socialistas fusilados ou desaparecidos se contaban por centenares, os afiliados ou simpatizantes, por milleiros, os exiliados por ducias de milleiros.

A represión non era sacrificio exclusivo do primeiro partido da esquerda política. Sen sair de Galicia, mortos como Heraclio Botana, deputado socialista, Beade ou Quintanilla, alcaldes socialistas, Suarez Ferrín, alcalde republicano, Pepe Miñones, deputado republican, Bóveda e Casal galeguistas, Villaverde, cenetista e tantos outros. Ou exiliados de todalas cores políticas e non quero deixar de citar a Casares Quiroga ou a Portela Valladares persoeiros que sufriron un doble exilio coa morte civil decretada polo franquismo e continuada prácticamente ata hoxe.

E compre lembrar o drámático exilio de 200.000 persoas, hacinadas en campos de concentración franceses, ou a persecución oprobiosa que sufriron Manuel Azaña, Presidente da República, o cautiverio de Francisco Largo Caballero, Presidente do Consello de Ministros, ademáis de máximo dirixente do PSOE, a morte alevosa de Julián Zuzagoitia, ministro socialista, ou de Lluis Companys, Presidente da Generalitat catalana, de tantos ilustres científicos, intelectuais, profesionais ou dirixentes sociais, do inxente número de cidadáns anónimos que pagaron un alto prezo pola dignidade que amosaron.

No ano 1977, con toda esa carga emocional, as primeiras Cortes democráticas, adoptan duas decisións, casi simultáneas. Transformarse en Cortes constituintes e aprobar unha ampla Amnistía. No final da dictadura a demanda da oposición era triple: liberdades, amnistía e autonomía territorial. As Cortes deciden abordar con rapidez a amnistía. O fixeron logo do indulto de 1975 que puxo en liberdade a 685 presos políticos, logo do Real Decreto de 1976 que liberou outros 287 e do Real Decreto Ley de 1977 que liberou outros 125, incluindo condenados por delitos de sangue. Pero as primeiras cortes democráticas xulgaron que era imprescindible superar as consecuencias da Guerra Civil, as feridas abertas por 40 anos de confrontación desigual, promulgando unha amnistía máis ampla que levou á excarcelación de outras 140 persoas e que afectou a todalas conductas que poideran achegarse a etiqueta de intencionalidade política e que tiveran lugar ata outubro dese ano de 1977.

Nos Diarios de Sesións se atopan argumentacións extraordinariamente importantes de persoas que, dende moi distintas posicións, xulgaban imprescindible superar unha historia de século e medio de contendas civis, precisamente coa amnistía e a futura Constitución, para abordar unha convivencia democrática sobre bases non excluintes.

Así, todolos partidos políticos, UCD, PSOE, minorías catalana e vasca, Partido Comunista, aprobaron esa lei, coa abstención da Alianza Popular. Foi o goberno quen introduciu no texto as conductas dos funcionarios da dictadura, e foron tódolos partidos os que aceptaron esa inclusión. O obxectivo era ambicioso, difícil e inédito. Na actualidade, temos perspectiva para valorar o alcance daquelas medidas, que alumbraron a sociedade actual.

Hoxe hai voces que demandan a revisión daquela Lei de amnistía, propoñendo a retroactividade penal, incompatible co artigo 9 da Constitución, a conductas de persoas mortas. Un procedimento de revisión da historia democrática.

A lei de amnistía non foi unha lei do esquecemento. De feito a investigación histórica tantos anos prohibida ten producido milleiros de títulos e non deixa de medrar, evidencia de que a Guerra Civil segue sendo o feito limiar da nosa época. O traballo dos investigadores e historiadores, imprescindible, non esgota o papel das institucións. Era necesario regulamentar os procedimentos de recuperación e valoración do pasado e así, no ano 2006, o goberno socialista promulga a lei da Memoria histórica que recoñece un dereito individual á memoria persoal e familiar, proclamando o carácter inxusto das condenas, sancións e expresións de violencia persoal por motivos ideolóxicos durante a guerra civil ou na dictadura, establecendo un procedemento para obter unha Declaración persoal rehabilitadora.

Unha lei que proclama a ilexitimidade dos tribunais, xurados e órganos administrativos da represión asi como a ilexitimidade das sancións e condeas, derrogando expresamente todalas normas ainda vixentes. E unha lei que amplia o mecanismo de recoñecemento de dereitos e indemnizacións, que preve a recuperación e identificación de restos en fosas comuns. Que regulamenta a retirada de simbolos e monumentos conmemorativos da violencia ou da represión. E finalmente, unha lei que recoñece a nacionalidade os descendentes dos que foron privados da mesma polo exilio

Lamentablemente o Goberno galego non quere aplicar esa norma. Igual que despreza o labor de inclusión daquelas Cortes constituintes que pactaron normas básicas de convivencia. O Sr. Feijoo prefiere acomodar as normas de convivencia ás necesidades do seu grupo, e modificar a lei electoral tantas veces como sexa necesario. Igual que opta por non desenvolver en absoluto a devandita lei da Memoria Historica, aliñeandose así, non coa facción ucedista e democrática da dereita española sinon coa ultramontana de Alianza Popular. Temos un Presidente de mínimos valores democráticos e de sobrado autoritarismo apenas disfrazado.

DA BANALIDADE PRESIDENCIAL

Na actual lexislatura o Presidente Núñez Feijoo descubriu unha vocación viaxeira. Varias viaxes en poucos meses cun denominador común: vacuidade. En cada desprazamento, unha axenda para de encontros formais ou protocolarios, sen contido nin obxectivos. Con discursos, para os medios galegos, enchidos de tópicos ou de obviedades. En Panamá falou da importancia dos novos tráficos logo da ampliación do Canal. En Xapón da importancia do turismo, en Hamburgo do gas e da formación profesional. Nin acordos, nin convenios, nin representación empresarial con axenda de traballo.

Esa banalidade acada as veces cotas anacrónicas. Así, para un encontro con periodistas e operadores turísticos en Alemaña, promovese un stand no porto coa emigración, a artesanía e os productos galegos como contidos, seguido dunha recepción no buque "J.S. Elcano". Tópicos antiguos nun mercado turístico altamente profesionalizado con  feiras e outros formatos consolidados. Cuidadosamente, o sector non é invitado a esas viaxes. Como si a promoción poidera disociarse do comercio de productos turísticos, sexan camas, circuitos, servizos, etc.

En Xapón o Presidente foi a visitar unha planta de acuicultura, dunha empresa que traballa en varios lugares de España. Mentras a Xunta non impulsou nin un metro cadrado de explotación de acuicultura nos últimos cinco anos, malia os frecuentes anuncios dun Plan estratéxico.

En Hamburgo entrevistouse co Presidente de SEAT, un español con despacho en Barcelona. E co Presidente do Land para falar de tráfico de contenedores e de formación profesional. Pero os portos galegos están perdendo peso en España globalmente, retrocedendo en tráfico de contenedores e o goberno non ten nengunha iniciativa. Canto a formación profesional lembrar que o modelo alemán, está cursado en Galicia por 61 alumnos exclusivamente dun total de 45000.

Probablemente nesa sucesión de entrevistas e declaracións, os interlocutores serán corteses e coñecedores das servidumes dos cargos públicos,  que unhas veces fan visitas sen contido e outras as reciben. Pero a banalidade non pode venderse como xestión, nin os discursos como resultados.